Afiksasi bahasa bima
1. Prefiks
Prefiks adalah satuan
morfem yang diimbuhkan di sebelah kiri dasar dalam proses
prefiksasi (Verhaar, 2010:107). Adapun Chaer
(2003:178) bahwa prefiks adalah afiks yang diimbuhkan di muka bentuk
dasar.
a.
Prefiks
{ma-}
Prefiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
Makna
|
||
ma-
|
+
|
kani
|
→
|
makani
|
‘yang memakai’
|
ma-
|
+
|
Ce-i
|
→
|
Mace-i
|
‘yang menggendong’
|
b.
Prefiks
{ra-}
Prefiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{ra-}
|
+
|
Ngaha (makan)
|
→
|
Rangaha
|
{ra-}
|
+
|
Dompo (potong)
|
→
|
Radompo
|
c.
Prefiks
{na-}
Prefiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{na-}
|
+
|
Middi (henti)
|
→
|
Namidi
|
{na-}
|
+
|
Semppa (tending)
|
→
|
nasempa
|
d.
Prefiks
{da-}
Prefiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{da-}
|
+
|
Tupa (rajin)
|
→
|
Datupa
|
{da-}
|
+
|
Mai (datang)
|
→
|
damai
|
2.
Sufiks
Sufiks adalah satuan morfem yang diimbuhkan di
sebelah kanan dasar dalam proses sufiksasi (Verhaar, 2010:107)
a.
sufiks
{-pu}
Sufiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{-pu}
|
+
|
tuḇa (tusuk)
|
→
|
tuḇapu
|
{-pu}
|
+
|
Wi-I (simpan)
|
→
|
Wi-ipu
|
b.
sufiks
{-ra}
Sufiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{-ra}
|
+
|
Nangi (nangis)
|
→
|
Nangira
|
{-ra}
|
+
|
Kantta (larang)
|
→
|
Kantara
|
c.
Sufiks
{-ro}
Sufiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{-ro}
|
+
|
Kanggihhi
|
→
|
kanggihiro
|
{-ro}
|
+
|
toḏḏo
|
→
|
toḏoro
|
3.
Simulfiks
a.
Simulfiks
{na-ra}
Konfiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{na-ra}
|
+
|
Turu (tunjuk)
|
→
|
Naturura
|
{na-ra}
|
+
|
Cepe (ganti)
|
→
|
nacepera
|
Konfiks
|
Bentuk Dasar
|
Konstruksi
|
||
{na-si}
|
+
|
kapu
|
→
|
Nakapusi
|
{na-si}
|
+
|
kanggica
|
→
|
nakanggicasi
|
Komentar ini telah dihapus oleh pengarang.
BalasHapus